vjeruj u islam

Poštovani u daljem tekstu objašnjeno je kako se klanja uzvišenom Allahu Dž.Š. po ilmihalu.

Prije klanjanja, prvo treba uzeti abdest: Prije nego što se počne uzimati abdest, potrebno je zanijetiti (nijet-namjera). Nijet treba ušiniti srcem. Onda se počne uzimati abdest rekavsi:" Bismillah" (u ime Allaha dz.s.)

Podloga za klanjanje mora biti čista, sedžda ili ćilim.

Ma gdje da se u svijetu nalazimo, trebamo se okrenuti u pravcu Ka´be kada želimo obavljati namaz, koja se nalazi u svetoj đamiji u Meki, Saudijskoj Arabiji.

U toku klanjanje nesmijete biti ometani. Za svako prekidanje klanjanja, cijeli rekjat se mora proučiti.

SABAH namaz se klanja od zore do pred izlazak sunca. Saban - namaz ima četiri rekata i to: dva sunneta i dva farza. Prvo se klanja sunnet a zatim farz.

Nakon uzimanja abdesta, stanemo na čisto mjesto, okrenemo se prema Kibli, proučimo Bismillu i dižući ruke (muško spram ušiju, a žensko spram ramena) zanijetimo (u sebi) dva rekata sunneta, riječima:

NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TE’ALA SALATE SUNNETIL-FEDŽRI, EDA’EN MUSTAKBILEL-KIBLETI ALLAHU EKBER.

Zatim svežemo ruke – desnu preko lijeve (muško na pojasu, a žensko na prsima) i skrušeno stojeći pred Allahom džellešanuhu gledamo preda se i učimo (u sebi):

SUBHANEKE, E’UZU I BISMILLU, FATIHU I JEDNU SURU

Koji glase:
SUBHANEKE LLAHUMME
VE BI HAMDIKE,
VE TE BARE KESMUKE,
VE TE’ALA DŽEDDUKE,
VE LA ILAHE GAJRUKE.

E’UZU BILLAHI MINE-
ŠŠEJTANI RRADŽIM..

BISMILLAHI RRAHMANI RRAHIM.

ELHAMDU LILLAHI RABBIL ALEMIN.
ERRAHMANI RRAHIM.
MALIKI JEVMI DDIN.
IJJAKE NA’BUDU VE IJJAKE NESTE’IN.
IHDINESSIRATAL MUSTEKIM.
SIRATALLEZINE EN’AMTE ALEJHIM
GAJRIL MAGDUBI ALEJHIM VELEDDALLIN.

LI ILAFI KUREJŠIN,
ILAFIHIM RIHLETE ŠŠITAI VE SSAJF,
FEL JA’BUDU RABBE HAZEL BEJT,
ELLEZI AT’AMEHUM MIN DŽUIN VE
AMENEHUM, MIN HAVF.

Spuštajući zatim ruke niza se i izgovarajući tekbir – Allahu ekber, pregibamo se na ruku’ (gledajući u nožne prste) i izgovaramo (tri puta): SUBHANE RABBIJEL AZIM, a onda se ponovo ispravljamo na kijam i, uz kraće zadržavanje, izgovaramo: SEMI’ALLAHU LIMEN HAMIDEH – RABBENA LEKEL HAMD.

Zatim se s tekbirom – Allahu ekber, spuštamo na sedždu; prvo koljena, pa dlanove, a između njih lice (stopala na sedždi stoje uspravno, a prsti povijeni unaprijed), gdje (tri puta) izgovaramo: SUBHANE RABBIJEL E’ALA.

Zatim se s tekbirom – Allahu ekber, podignemo sa sedžde i na trenutak sjednemo na koljena, gledajući preda se, a potom na isti način sa tekbirom – Allahu ekber, učinimo još jednu sedždu (čime smo klanjali jedan rekat).

Poslije druge sedžde, izgovarajuci tekbir, ustajemo na drugi rekat, vežemo ruke i učimo:
BISMILLU, FATIHU I JEDNU SURU, a zatim na isti način učinimo ruku’ i dvije sedžde, a potom sjednemo na koljena i (na kade-I-ehiri), gledajući preda se, učimo:
ETTEHIJJATU, SALAVATE I DOVU, koji glase:

ETTEHIJJATU LILLAHI
VE SSALAVATU VE TTAJJIBATU
ESSELAMU ‘ALEJKE EJJUHE-
NNEBIJJU VE RAHMETULLAHI
VE BEREKATUHU ESSELAMU ‘ALEJNA
VE ‘ALA ‘IBADILLAHI SSALIHIN.

EŠHEDU EN LA ILAHE ILLELLAH
VE EŠHEDU ENNE MUHAMMEDEN
‘ABDUHU VE RESULUHU.

ALLAHUMME SALLI ‘ALA MUHAMMEDIN
VE’ ALA ALI MUHAMMED KEMA
SALLEJTE ‘ALA IBRAHIME VE ‘ALA
ALI IBRAHIME INNEKE HAMIDUM MEDŽID.

ALLAHUMME BARIK ‘ALA MUHAMMEDIN
VE ‘ALA ALI MUHAMMED KEMA
BAREKTE ‘ALA IBRAHIME VE ‘ALA
ALI IBRAHIME INNEKE HAMIDUM MEDŽID.

RABBENA ATINA FIDDUNJA HESENETEN
VE FIL ‘AHIRETI HASENETEN
VEKINA ‘AZABENNAR.

RABBENAGFIR LI VELIVALIDEJJE
VE LIL MU’MININE JEVME JEKUMUL HISAB.

Zatim, predamo selam, na desnu pa na lijevu stranu izgovarajući:

ESSELAMU ALEJKUM VE RAHMETULLAHI, a onda proučimo:
ALLAHUME ENTE SSELAMU VE MINKE SSELAM. TEBAREKTE JA ZEL DŽELALI VEL IKRAM.

Muškarci zatim prouče ikamet, koji glasi:

ALLAHU EKBER, ALLAHU EKBER,
ALLAHU EKBER, ALLAHU EKBER,
EŠHEDU EN LA ILLAHE ILLELLAH,
EŠHEDU EN LA ILLAHE ILLELLAH,
EŠHEDU ENNE MUHAMMEDEN RESULULLAH
EŠHEDU ENNE MUHAMMEDEN RESULULLAH
HAJJE ‘ALESSALAH, HAJJE ‘ALESSALAH,
HAJJE ‘ALEFELAH, HAJJE ‘ALEFELAH,
KAD KAMETI SSALATU, KAD KAMETISSALAH,
ALLAHU EKBER, ALLAHU EKBER,
LA ILAHE ILLELLAH.

Zatim zanijetimo dva rekata farza, riječima:

NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TE’ALA SALATE FARDIL FEDŽRI EDA’EN MUSTAKBILEL KIBLETI – ALLAHU EKBER.

Sabahski farz se klanja isto kao i sunnet.

Poslije selama, lijepo je proičiti ZIKR I DOVU koji glase:

‘ALA RESULINA SALAVAT: ALLAHUMME SALLI
‘ALA MUHAMMEDIN VE’ALA ALI MUHAMMED.
SUBHANALLAHI VEL HAMDULILLAHI VE LA
ILAHE ILLELLAHU VALLAHU EKBER VE LA
HAVLE VE LA KUVVETE ILLA BILLAHIL ALIJJIL
AZIM.

E’UZU BILLAHI MINE ŠŠEJTANI RRADŽIM.
BISMILLAHI RRAHMANI RRAHIM.

ALLAHU LA ILAHE ILLA HU, ELHAJJUL KAJJUM.
LA TE’HUZUHU SINETUN VE LA NEVM.
LAHU MA FISSEMAVATI VE MA FIL’ERD.
MEN ZELLEZI JEŠFE’U ‘INDEHU ILLA BI’IZNIH.
JA’LEMU MA BEJNE EJDIHIM VE MA
HALFEHUM VE LA JUHITUNE BI ŠEJ’IN
MIN’ILMIHI ILLA BIMA ŠA’E.
VESI’A KURSIJJUHU SSEMAVATI VEL’ERDA.
VE LA JE’UDUHU HIFZUHUMA VE HUVEL ALIJJUL AZIM.

JA RABBI ZELDžELALI SUBHANALLAH.
(Uči se 33 puta subhanallah)

SUBHANA LLAHI VE BI HAMDIHI ELHAMDULILLAH.
(Uči se 33 puta elhamdulillah)

RABBIL ‘ALEMINE TE’ALA ŠANUHU ALLAHU EKBER.
(Uči se 33 puta Allahu ekber)

LA ILAHE ILLELLAHU VAHDEHU LA ŠERIKE LEH.

LEHUL MULKU VE LEHUL HAMDU VE
HUVE’ALA KULLI ŠEJ’IN KADIR.
VEMA ERSELNAKE ILLA RAHMETE’LIL ALEMIN.

(Zatim se prouči namaska dova:

Bismillahi rrahmani rrahim

ELHAMDU LILLAHI RABBIL ALEMIN, VE
SSALATU VE SSELAMU ‘ALA SEJJIDINA
MUHAMMEDIN VE ‘ALA ALIHI VE SAHBIHI
EDŽME’IN. ALLAHUMME RABBENA TEKABBEL
MINNA SALATENA INNEKE ENTE SSEMI’UL
‘ALIM, VE TUB ‘ALEJNA JA MEVLANA, INNEKE
ENTE TTEVVABU RRAHIM.

ALLAHUME RABBENA
ATINA FIDDUN’JA HASENETEN VE FIL’AHIRETI
HASENETEN VEKINA ‘AZABENNAR.

RABBENAGFIR LI VELIVALIDEJJE
VE LIL MU’MININE JEVME JEKUMUL HISAB.

SUBHANE RABBIKE RABBIL IZZETI ‘AMMA JESIFUN VE
SELAMUN ‘ALEL MURSELIN VEL HAMDULILLAHI RABBIL ‘ALEMIN
EL FATIHA.

PODNE NAMAZ se klanja kad sunce krene sa polovine neba naginjati prema zapadu pa sve do ikindije namaza.

Podne namaz ima 10 rekata i to: 4 sunneta, 4 farza i 2 sun-sunneta koji se klanjaju istim redosljedom kako su i nabrojani.

Podnevski sunnet se zanijjeti ovako:

NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TEALA SALATE SUNNETI ZZUHRI EDAEN MUSTAKBILEL KIBLETI-ALLAHU EKBER

a klanja se na sljedeci nacin:

Kad smo zanijjetili na prvom rekatu ucimo:SUBHANEKE, EUZU, BISMILLU, FATIHU i SURE, ucinimo ruku i sedzde i vratimo se na drugi rekat na kojem ucimo: BISMILLU, FATIHU i SURE te ponovo ucinimo ruku i sedzde i ostanemo da sjedimo gdje ucimo ETTEHIJJATU. Kad smo proucili ETTEHIJJATU ustajemo na treci rekat gdje ucimo isto sto i na drugom, ucinimo ruku i sedzde i vracamo se na cetvrti rekat te ucimo isto sto i na drugom i trecem tj. BISMILLU, FATIHU i SURE, ponovo ruku i sedzde i ostajemo na zavrsnom sjedenju (KADE-i EHIRE) gdje ucimo ETTEHIJATU, SALAVATE i DOVU, predamo selam i time smo klanjali podnevske sunnete.

Prije nego što se počne klanjati farz - namaz muškarci moraju prouciti ikamet.  

Zatim slijede podnevski farzi koji se zanijjete ovako:

NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TEALA SALATE FARDIZ ZUHRI EDAEN MUSTAKBILEL KIBLETI-ALLAHU EKBER.

Podnevski farz se klanja na sljedeci nacin: Gotovo isto kao i sunnet jedina razlika je sto na trecem i cetvrtom rekatu ne ucimo SURE nego samo BISMILLU I FATIHU.

Kada smo klanjali podnevske farze ostaju nam jos sun-sunneti koji se zanijjete ovako:

NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TEALA SALATE SUN-SUNNETI ZZUHRI EDAEN MUSTAKBILEL KIBLETI-ALLAHU EKBER

Podnevski sun-sunnet se klanja isto kao i sabahski sunnet. Kad smo predali selam proucimo ZIKR, DOVU učinimo TESPIH i na kraju proučimo NAMASKU DOVU.

IKINDIJA NAMAZ se klanja kad sunce nagne prema zapadu pa sve do aksama.

Ikindija namaz ima 8 rekata i to: 4 sunneta i 4 farza.

Prvo se klanjaju sunneti koji se zanijjete ovako:

NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TEALA SALATE SUNNETIL  ASRI EDAEN MUSTAKBILEL KIBLETI-ALLAHU EKBER .

Ikindijski sunnet je slican podnevskom sa razlikom da se kod ikindijskog sunneta, poslije prva dva rekata na prvom sjedenju osim ETTEHIJJATU uce i SALAVATI i kad ustanemo na treci rekat ucimo SUBHANEKE, EUZU, BISMILLU, FATIHU i SURE dok se kod podnevskog sunneta na trecem rekatu ne uce SUBHANEKE i EUZA. Sve ostalo je isto.

Prije nego što se počne klanjati farz - namaz muškarci moraju prouciti ikamet. 

Ikindijski farzi se zanijjete ovako:

NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TEALA SALATE FARDIL ASRI EDAEN MUSTAKBILEL KIBLETI-ALLAHU EKBER.

Ikindijski farz se klanja isto kao i podnevski farz.

Poslije toga proucimo ZIKR, DOVU ucinimo TESPIH i proucimo NAMASKU DOVU.

AKŠHAM NAMAZ se klanja od zalaska sunca pa do jacije.

Aksham namaz ima 5 rekata i to: 3 rekata farza i 2 rekata sunneta.

Prije nego što se počne klanjati farz - namaz muškarci moraju prouciti ikamet. 

Kod aksham namaza se klanjaju prvo farzi koji se zanijjete ovako:

NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TEALA SALATE FARDIL MAGRIBI EDAEN MUSTAKBILEL KIBLETI-ALLAHU EKBER. .

Aksamski farzi se klanjaju na sljedeci nacin: Prva dva rekata klanjaju se kao i kod sabahskog farza. Kad smo klanjali prva dva rekata ostajemo na sjedenju gdje ucimo ETTEHIJJATU a onda sa tekbirom ustajemo na treci rekat gdje ucimo BISMILLU i FATIHU, ucinimo ruku i dvije sedzde i dolazimo na zavrsno sjedenje gdje proucimo isto sto i na svim zavrsnim sjedenjima tj. ETTEHIJJATU, SALAVATE i DOVU. Predamo selam i time smo klanjali akshamske farze.

Poslije farza klanjamo dva rekata sunneta koji se zanijjete ovako:

NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TEALA SALATE FARDIL MAGRIBI EDAEN MUSTAKBILEL KIBLETI-ALLAHU EKBER. 

Akshamski sunnet se klanja isto kao i sabahski sunnet.

Poslije toga proucimo ZIKR, DOVU ucinimo TESPIH i proucimo NAMASKU DOVU.

JACIJA NAMAZ se klanja kad nestane suncevog sjaja na zapadu pa sve do zore.

Jacija ima 13 rekata i to: 4 sunneta, 4 farza, 2 sun-sunneta i 3 vitr-namaza i klanjaju se istim ovim redosljedom.

Jacijski sunnet se zanijjeti rijecima:

NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TEALA SALATE SUNNETIL ISAI EDAEN MUSTAKBILEL KIBLETI-ALLAHU EKBER

Jacijski sunnet se klanja isto kao i ikindijski sunnet.

Prije nego što se počne klanjati farz - namaz muškarci moraju prouciti ikamet. 

Zatim klanjamo farze koje zanijjetimo rijecima:

NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TEALA SALATE FARDIL ISAI EDAEN MUSTAKBILEL KIBLETI-ALLAHU EKBER.

Jacijski farz se klanja isto kao i ikindijski farz.

Poslije farza se klanjaju dva rekata sun-sunneta koji se zanijjete ovako:

NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TEALA SALATE SUN-SUNNETIL ISAI EDAEN MUSTAKBILEL KIBLETI-ALLAHU EKBER,

Jacijski sun-sunnet se klanja isto kao i sabahski sunnet ili podnevski sun-sunnet.

Nakon sun-sunneta klanjamo tri rekata vitr-namaza ali je ova tri rekata bolje klanjati malo poslije a ne odmah iza sun-sunneta ako se u mogucnosti.

Vitr-namaz ima 3 rekata i zanijjeti se ovako:

NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TEALA SALATEL VITRI EDAEN MUSTAKBILEL KIBLETI-ALLAHU EKBER.

Vitri su slicni akshamskom farzu sa razlikom sto se na trecem rekatu osim BISMILLE i FATIHE uci jos i jedno SURE a zatim izgovarajuci tekbir podizemo ruke kao kad nijjetimo, ponovo ih svezemo i proucimo KUNUT DOVU koja glasi:

ALLAHUME INNA NESTEINUKE VE NESTAGFIRUKE VE NESTEHDIKE VE NU MINU BIKE VE NETUBU ILEJKE VE NETEVEKKELU ALEJKE VE NUSNI ALEJKEL HAJRE KULLEHU NESHKURUKE VE LA NEKFURUKE VA NAHLE U VE NETRUKU MEN JEFDZURUKE. ALLAHUME IJJAKE NA BUDU VE LEKE NUSALLI VE ILEJKE NESA VE NAHVIDU NERDZU RAHMETEKE VE NAHSHA AZABEKE. INNE AZABEKE BIL KUFARI MULHIK.

Dok ne naucimo KUNUT DOVU mozemo uciti RABBENA ATINA ili FATIHU.

Kad smo proucili KUNUT DOVU nastavljamo sa ruku, sedzdama, zavrsnim sjedenjem predamo selam i time smo klanjali jaciju namaz.

Poslije toga proucimo ZIKR, DOVU ucinimo TESPIH i proucimo NAMASKU DOVU.

Vitr namaz se obično klanja odmah nakon jacijskog sun-sunneta, iako ga je moguće klanjati i kasnije. (iza pola noći)

Vitr namaz ima tri rekata,

Vitr namaz se glasno zanijeti riječima:

“Nevejtu en usallije lillāhi teālā salātel-vitri edāen mustakbilel-kibleti - Allāhu ekber.”

Ja odlučih da klanjam u ime Allaha vitr namaz okrenuvši se prema Kibli - Allah je najveći.

Kad završimo početni tekbir, sastavimo ruke, stojimo mirno i učimo:

SUBHANEKE, EUZU, BISMILLU, FATIHU, i jednu SURU.

Kada završimo učenje, izvršimo ruku i dvije sedžde i ustanemo na drugi rekat.

Na drugom rekatu učimo BISMILLU, FATIHU i jednu SURU.

Nakon toga izvršimo ruku i dvije sedžde pa sjednemo na prvo sjedenje (kadei-ula) i učimo samo ET-TEHIJJATU (bez salavata). Onda kažemo Allahu ekber i ustajemo na treći rekat.

Treći rekat klanja se na ovaj način:

Pošto se prouči BISMILLA, FATIHA i SURA, dignu se ruke, kako kod početnog tekbira izgovarajući ALLAHU EKBER. Tada se ruke sastave (svežu), a zatim se uči KUNUT-DOVA koja glasi ovako:

Allahumme innā neste-īnuke ve nestag-firuke, ve nesteh-dīke ve nu'minu bike, ve netūbu ilejke ve netevekkelu 'alejke, ve nusnī 'alejkel-hajre kullehū. Neškuruke va lā nekfuruke. Ve nahle'u ve netruku men jefdžuruke. Allāhumme ijjāke na'budu ve leke nusallī ve nesdžudu, ve ilejke nes'ā ve nahfidu. Nerdžū rahmeteke ve nahšā 'azābeke. Inne 'azābeke bil-kuffāri mulhik.

ko ne zna KUNUT-DOVU, može da uči i  

RABBENA ATINA FI DDUNJA...

Poslije KUNUT-DOVE, uči se ruku i sedžde i na sjedenju prouči se: ET-TEHIJJATU, SALAVATI, DOVA i preda se selam. 

Ako prođe VITR-NAMAZ, treba ga naklanjati.

Dzuma namaz je sedmicni namaz koji su muslimani-muskarci obavezni klanjati petkom u podnevsko vrijeme umjesto podne namaza. Dzumu-namaz mogu klanjati i zene ali nisu obavezne. Prije nego sto predjemo na nacin klanjanja dzume-namaza vidjecemo kolika je vaznost dzume-namaza.

Uzviseni Allah dz.sh. je u najstrozoj formi (farzom) naredio muslimanima da klanjaju dzumu-namaz. On u Casnom Kur'anu veli:

"O vjernici, kada se petkom pozovete (ezanom) na dzumu-namaz, pozurite da spominjete i velicate Allaha, a ostavite trgovacke i druge poslove. To je za vas bolje i korisnije, ako znate." (El-Dzumu-ah, 9)

O dzumi-namazu postoji i mnogo hadisa koje je izrekao Muhammed s.a.v.s a ovo su neki od njih: "Petak je najodabraniji dan u sedmici i najvise cijenjen kod Svevisnjeg Allaha. On je kod Boga odabraniji od Kurbanskog i Ranmazanskog bajrama. Allah dz.sh. je u petak stvorio Hazreti Adema a.s. U petak ga je izveo iz Dzenneta i uputio na Zemlju i u petak ga je preselio na drugi svijet. U petku ima jedan cas u kojem Allah dz.sh nece odbiti molbe svoga roba, ako Ga u tom casu nesto zamoli, osim ako to bude zabranjeno." Muhammed s.a.v.s. takodje veli:"Ko izostavi tri dzume-namaza bez opravdanog razloga taj je izasao iz vjere!" a koliko je dzuma-namaz vazna govori i to da je Muhammed a.s. jedne prilike htio da ostavi Hazreti Ebu Bekira da klanja umjesto njega dzumu a da on krene od kuce do kuce i zapali sve kuce iz kojih muslimani nisu dosli na dzumu-namaz.

Dzuma namaz ima 10 rekata i to:

- cetiri rekata sunneta (sunnetil-dzumuati)

- dva rekata farza (fardil-dzumuati)

- cetriri rekata sun-sunneta (sun-sunnetil dzumuati)

uz to se obicno jos klanja i:

- cetiri rekata ahiriz-zuhri (ahiriz-zuhri)

- dva rekata sunnetil-vakti (sunnetil-vakti)

Sada ce mo detaljno objasniti klanjanje dzume-namaza

1. Nakon proucenog ezana klanja se prvi dzumanski sunnet od cetiri rekata koji se zanijeti ovako:
NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TEALA SALATE SUNNETIL DZUMUATI EDAEN MUSTAKBILEL KIBLETI ALLAHU EKBER

Ovaj dzummanski sunnet se klanja isto kao i podnevski sunnet.

2. Posto se klanja prvi sunnet, muezzin uci drugi ezan a imam uzlazi na minber. Kad muezzin zavrsi drugi ezan, imam, stojeci na minberu, drzi hutbu (predavanje) u kojem prisutne vjernike upoznaje o vaznim tekucim pitanjima Islamske zajednice i daje im upute i savjete o islamskom vjerovanju i islamskim obavezama.

3. Po zavrsetku hutbe muezzin prouci ikamet i pristupa se klanjanju dzumanskih farza koji se kao i svi farzi klanjaju u dzematu a zanijete se ovako:
NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TEALA SALATE FARDIL DZUMUATI EDAEN MUSTAKBILEL KIBLETI IKTEDEJTU BI HAZEL IMAMI ALLAHU EKBER

Dzumanski farz se klanja kao i sabahski farz u dzematu.

4. Poslije farza klanjamo, svako za se, cetiri rakata dzumanskih sun-sunneta koji se zanijete ovako:
NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TEALA SALATE SUN-SUNNETIL DZUMUATI EDAEN MUSTAKBILEL KIBLETI ALLAHU EKBER

Ovaj dzumanski sun-sunnet klanjamo isto kao i sunnet koji smo klanjali na pocetku dzume-namaza.

5. Nakon sun-sunneta klanjaju se cetitri rekata ahiriz-zuhri a koji se zanijete na sljedeci nacin:
NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TEALA SALATE AHIRIZ-ZUHRI EDAEN MUSTAKBILEL KIBLETI ALLAHU EKBER

Ova cetiri rekata klanjamo isto kao i podnevski farz.

6. Na kraju klanjamo jos dva rekata sunnetil-vakti koji se zanijete:
NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TEALA SALATE SUNNETIL-VAKTI EDAEN MUSTAKBILEL KIBLETI ALLAHU EKBER

Ova dva rekata klanjaju se isto kao i podnevski sun-sunnet.

Ovim smo klanjali dzumu-namaz a iza toga slijedi tespih i dova.

Ko nije duzan klanjati dzumu-namaz?

Dzumu-namaz nisu duzni klanjati: zena, zatvorenik na izdrzavanju kazne, putnik, bolesnik, iznemogli starac, slijepac i lice koje strahuje od neke opasnosti.

Muslimani imaju dva bajrama i to:

- RAMAZANSKI BAJRAM koji dolazi po isteku mjeseca ramazana i ramazanskog posta a traje 3 dana i to 1. 2. i 3. dana mjeseca shevala.

- KURBAN BAJRAM koji traje 4 dana i to 10. 11. 12. i 13. dana mjeseca zul-hidzdzeta.

Bajram-namazi se klanjaju prvog dana kada nastupe tj 1. shevala i 10. zul-hidzdzeta ujutro, pola sahata nakon izlaska sunca do pred podne. To je njihovo redovno vrijeme medjutim ako se ne klanjaju u to vrijeme onda se mogu klanjati: Ramazanski bajram drugog dana u istom vremenskom intervalu gore a Kurban bajram drugog ili treceg dana u istom vremenskom intervalu.

Kako se zanijete Bajram-namazi?

Ramazanski bajram se zanijeti ovako:

NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TEALA SALATE IDIL-FITRI EDAEN MUSTAKBILEL KIBLETI IKTEDEJTU BI HAZEL IMAMI ALLAHU EKBER

a Kurban bajram se zanijeti:

NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TEALA SALATE IDIL-ADHA EDAEN MUSTAKBILEL KIBLETI IKTEDEJTU BI HAZEL IMAMI ALLAHU EKBER

Oba bajram namaza se klanjaju isto kao i dzumanski farz jedino se dodaju jos po 3 tekbira na svakom rekatu. Na prvom rekatu tekbiri se dodaju odmah poslije SUBHANEKE a na drugom rekatu poslije proucene sure. Prilikom izgovaranja ovih tekbira dizu se ruke spram usiju kao i kod "iftitahi-tekbira" s tim da ove tekbire imam izgovara naglas a muktedije u sebi.

Teravih namaz se klanja uz ramazan u jacijsko vrijeme i to poslije jacijskog sun-sunneta. Klanjati teravih namaz je sunneti-muekkede sto znaci potvrdjeni sunnet. Isto tako je sunneti-muekkede da se teravih namaz klanja u dzematu.

Teravih namaz ima 20 rekata i zanijeti se ovako:

NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TEALA SALATET-TERAVIHI EDAEN MUSTAKBILEL KIBLETI IKTEDEJTU BI HAZEL IMAMI ALLAHU EKBER.

Ovo je nijjet ako ce mo klanjati u dzematu a ako ce mo klanjati sami onda ne izgovaramo IKTEDEJTU BI HAZEL IMAMI.

Teravih namaz se moze klanjati na dva nacina i to:

- kao 20 sabahskih sunneta tj da se predaje selam nakon svakog drugog rekata i

- kao 5 ikindijskih ili jacijskih sunneta tj da se predaje selam svaka 4 rekata.

Ovaj drugi nacin je rasprostranjeniji kod nas bosnjaka.

Dzenaze-namaz je poseban namaz koji se klanja umrlim muslimanima i muslimankama kao i njihovoj djeci. Dzenaze-namaz je farz-kifaje to jest zajednicka duznost svih muslimana koji zive u mjestu gdje se zadesio smrtni slucaj i gdje ce se klanjati dzenaze-namaz. Ako ovaj namaz klanja nekoliko ljudi sa ostalih ljudi tog mjesta spada duznost i odgovornost za taj namaz. Medjutim ako niko nebi klanjao dzenaze-namaz onda ce svi muslimani tog mjesta biti grjesni za propust tog farza.

Dzenaze-namaz se klanja stojeci, znaci nema ruku i sedzde. Kada dodjemo na mjesto gdje ce se klanjati dzenaze-namaz poredamo se u safove iza imama s tim da uvijek mora biti neparan broj safova. Kada smo se poredali u safove zanijetimo dzenaze-namaz ovim rijecima:
NEVEJTU EN USALLIJE LILLAHI TEALA SALATEL DZENAZETI SENAEN LILLAHI TEALA VE SALATEN ALEN-NEBIJJI VE DUAEN LI HAZEL MEJJITI IKTEDEJTU BI HAZEL IMAMI.

Ako neznamo ovaj nijjet dovoljno je da odlucimo u ime Allaha da ce mo klanjati dzenaze-namaz umrloj osobi koju ne moramo licno poznavati a mozemo jednostavno i svojim rijecima zanijetiti:
JA ODLUCIH U IME ALLAHA DA KLANJAM DZENAZU NAMAZ OVOJ UMRLOJ OSOBI I PRISTADOH ZA OVIM IMAMOM ALLAHU EKBER.

Posto smo zanijetili i izgovorili pocetni tekbir, Allahu ekber, stavimo ruke na pojas, desnu preko lijeve, i ucimo SUBHANEKE s tim da iza rijeci "ve teala dzedduke" dodamo jos "ve dzelle senauke". Kada smo proucili SUBHANEKE izgovaramo drugi tekbir, imam prvo a mi iza njega, i onda ucimo SALAVATE. Poslije proucenih SALAVATA izgovaramo treci tekbir a iza njega ucimo dovu ALLAHUME RABBENA ATINA FIDDUNJA... Iza ove dove izgovoricemo i cetvrti tekbir a potom predajemo selam na desnu stranu, spustajuci desnu ruku a zatim na lijevu stranu spustajucu lijevu ruku i na kraju proucimo FATIHU.

Time smo klanjali dzenaze-namaz.